RECENSIE – En dan ligt er een enorme pil van een boek op tafel. Een biografie van autisme… de titel alleen al maakt me heel nieuwsgierig. Een biografie schrijf je over een persoon en Autisme is een begrip, hoe geeft Niels Springveld dat vorm?, vraag ik me direct af.  De omslag leert dat Springveld autistisch historicus is, ervaringsdeskundig dus. Schrijven kan hij ook, dat maakt dit boek wel duidelijk. De omslag stelt dat Autisme, een biografie een baanbrekend standaardwerk is over de geschiedenis van autisme, dus dat belooft wat.

[…]

In een vlotte schrijfstijl weet Springveld in al de details die er bij komen kijken een zeer leesbaar en buitengewoon interessant boek te schrijven dat een heel duidelijk beeld schetst van waar we in ons denken over autisme vandaan komen en hoe het zo gegroeid is tot waar we nu zijn. Het is even een klus, maar de vele hoofdstukken op zich zijn niet zo heel lang en altijd rondom een persoon of thema geschreven. Zo spring je weliswaar af en toe in de tijd heen en weer, maar je wordt daarmee ook meegenomen in hoe denken en doen rondom autisme wordt bepaald door personen met een andere kijk en nieuwe inzichten.

20 april 2026 | Tekst: Johan Atsma

INTERVIEW – Treinreizen, met mensen die filmpjes kijken op hun telefoon, vindt Niels Springveld lastig, vanwege zijn overgevoeligheid voor prikkels. In zijn hoofd wordt alles al gauw een brij. Zo bezien was het schrijven van een boek over de geschiedenis van het autisme voor de oud-Hoevelaker een zelfhulpproject.

Dat project leidde tot een pil van bijna zevenhonderd pagina’s. ‘Wat heb ik op mijn hals gehaald?’ vroeg Springveld zich meer dan eens af. Uiteindelijk leverde zijn onderzoek niet alleen een schat aan kennis op, hij werd er ook sterker door.

4 april 2026 | Interview: Wichard Maassen | Fotografie: Nico Brons

BOEKPRESENTATIE – Autisme. Een biografie werd op 2 april – Wereld Autisme Dag – officieel ten doop gehouden in SPUI25, het academisch-culturele podium van Amsterdam.

Tijdens deze avond dook Niels samen met Simon Dikker Hupkes, zijn redacteur bij Atlas Contact, dieper in de inhoud van het boek dat bijna 120 jaar geschiedenis beslaat. Welke mannen en vrouwen zetten autisme op de diagnostische kaart? Hoe is autisme verbeeld in de popcultuur? Wat is de invloed geweest van emancipatiebewegingen op de erkenning en (zelf)acceptatie van autisten? Daarbij was steeds speciale aandacht voor onbekende verhalen uit de Nederlandse autismegeschiedenis.

Het vraaggesprek werd voorafgegaan door een voordracht van historicus Jouke Turpijn over het belang van geschiedschrijving, in het bijzonder voor onderbelichte groepen. De boekpresentatie is in zijn geheel terug te kijken op de website van SPUI25.

2 april 2026 | Fotografie: Peter Versteeg

INTERVIEW – Therapie met elektrische veeprikkers mag tot het verleden behoren, hoe we met mensen met autisme omgaan, laat volgens Niels Springveld, auteur en ervaringsdeskundige, nog altijd te wensen over. ‘Normaal zijn is de heilige graal.’

‘Het lukt geen enkel moment om met Niels samen plezier te beleven.’ Dat schreef een kinderpsychiater na enkele vruchteloze pogingen om contact te maken met de ondoorgrondelijke kleuter. Dertig jaar later nam Niels Springveld revanche met zijn vuistdikke boek Autisme. Een biografie. Het is een soms geestige, vaak schrijnende en altijd meeslepende geschiedenis van de almaar verschuivende opvattingen over autisme.

28 maart 2026 | Interview: Tomas Vanheste | Fotografie: Erik Smits

INTERVIEW – Op 26 maart was Niels te gast in het Radio 1-programma De Rode Draad om te praten over het werk van autismepioniers Leo Kanner en Hans Asperger, de film Rain Man, het essay ‘Don’t Mourn for Us’ van activist Jim Sinclair en zijn eigen ervaringen en strubbelingen als autist en schrijver.

26 maart 2026 | Interview: Natasja Gibbs

INTERVIEW – Over autisme gaat veel onzin rond, zag Niels Springveld, historicus en zelf autist ‘van het overpeinzende en zenuwpezige soort’. Dus schreef hij Autisme, een biografie. Als tegenwicht tegen stereotypen en kokette lichtzinnigheid.

Hij formuleert het eerst nog wat onderkoeld. Tijdens het werken aan zijn boek was het ‘wel een uitdaging’, zegt Niels Springveld, om te voorkomen dat alles wat hij las, leerde en opschreef ‘niet onder mijn huid ging zitten’.

Springveld (33) is historicus en autist ‘van het overpeinzende en zenuwpezige soort’. Het ging niet goed met hem toen hij in 2019 besloot om een geschiedenis van het autisme te schrijven. Diep, diep, diep in een onderwerp duiken, alles lezen wat los en vast zit, die copingstrategie paste hij ook toe bij eerdere ‘zenuwinzinkingen’, zoals hij ze noemt. Om zo weer grip te krijgen op het leven.

26 maart 2026 | Interview: Lidwien Dobber | Fotografie: Jagoda Lasota

RECENSIE – Autisme. Een biografie is precies wat de titel zegt: de levensgeschiedenis van een woord. Springveld — historicus, schrijver en autist — begint bij Eugen Bleuler, die het woord ‘autisme’ begin twintigste eeuw voor het eerst gebruikte, en eindigt bij de neurodiversiteitsbeweging van vandaag. Het is een groot boek, 672 bladzijden, en het vraagt tijd. Maar het geeft ook veel terug.

Wat me meteen raakt, is hoe Springveld schrijft. Hij zegt al op de eerste bladzijden dat hij een anti-autismepil voor geen geld van de wereld zou innemen. Hij citeert een andere autistische auteur die autisme onlosmakelijk verbonden vindt met zijn menselijkheid. Dat is meteen de toon van het hele boek. Autisme is geen bijzaak. Het zit verweven in wie je bent. Autisme. Een biografie is precies dat: een boek dat zegt dat autisme geen eigenschap is die je van een persoon kunt losmaken en apart kunt leggen.

Springveld is historicus, schrijver en autistisch. Met dit boek doet hij iets wat weinig Nederlandstalige schrijvers hem nadeden: hij vertelt de volledige geschiedenis van het woord ‘autisme’, van de eerste keer dat het werd gebruikt aan het begin van de twintigste eeuw tot de huidige beweging voor neurodiversiteit. En hij doet dat ook persoonlijk. Hij is geen toeschouwer. Hij is zelf ook deel van het verhaal.

26 maart 2026 | Tekst: Sam Peeters